Uluslararası Kalkınma ve İşbirliği Derneği (UKİD), Balkanlar üzerine dünya literatüründe ilk kapsamlı akademik başvuru eseri olma özelliği taşıyan Balkan Ansiklopedisi projesini hayata geçiriyor. Beş asrı aşkın Osmanlı yurdu olan Balkan coğrafyasının tarih, kültür ve medeniyetini akademik bir titizlikle kayıt altına alacak olan bu eser, yaklaşık 400 araştırmacı ve akademisyenin katkılarıyla hazırlanmaktadır.
Türkiye ve dünya tarih yazımında önemli bir boşluğu dolduracak olan Balkan Ansiklopedisi, başta Osmanlı dönemi olmak üzere Balkan coğrafyasındaki Türk ve İslam medeniyetine ait kavramları, devlet adamlarını, ilim ve sanat erbabını, tarihi olayları, mimari eserleri ve önemli yerleşim merkezlerini kapsayan yaklaşık 1.000 maddeden oluşacak. Eser, Balkan tarihini ilmi yaklaşımla ele alan kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıyacak.
UKİD Başkanı Av. Zeki Çalışkan, ansiklopedinin önemini şu sözlerle değerlendirdi: ‘Beş yüz yıllık bir geçmişimizin bulunduğu Balkanlardaki birikimimizi bir bütünlük içerisinde ele alıp gelecek nesillere taşıyacak böyle bir eserin bugüne kadar hazırlanamamış olması, nesillerimize karşı ifa edilmesi gereken bir vefa ve sorumluluk borcu olarak karşımızda duruyordu. Bugün anlaşılmıştır ki tarih yazmak, tarih yapmak kadar önemli bir iştir.’
Bölgesel Tarih Yazımındaki Dev Adım
Balkanlar üzerine bugüne kadar çeşitli alanlarda pek çok akademik çalışma yapılmış olsa da Türkiye merkezli hazırlanmış kapsamlı bir ansiklopedik eser literatürde yer almamaktaydı. Bu itibarla Balkan Ansiklopedisi, gerçek anlamda bir ilke imza atmaktadır. Eser; siyasi tarih, sosyal yapı, kültür, sanat, edebiyat, mimari, ekonomi ve toplumsal kurumlar gibi geniş bir yelpazeyi kuşatacak; uzmanlar kadar genel okuyuculara da hitap edecek biçimde kaleme alınacak.
Proje kapsamında maddelerin tamamı, ilgili alanda uzman akademisyenler tarafından güvenilir birincil ve ikincil kaynaklara dayanarak hazırlanması esastır. Bu yaklaşım, eserin hem bilimsel güvenilirliğini hem de uzun vadeli referans değeri için çok önemlidir.
400 Akademisyen, 1.000’i Aşkın Madde, 3 Yıllık Yoğun Çalışma
Ansiklopedinin hazırlık ve tamamlanma süresi üç yıl olarak planlanmıştır. Projeye halihazırda Türkiye’nin önde gelen üniversitelerinden ve Balkan ülkelerinin akademik çevrelerinden çok sayıda isim madde yazarı olarak katılmaktadır. Nihai hedef ise 400 civarında akademisyenin katkısıyla 1.000’i aşkın maddenin tamamlanmasıdır.
Katkıda bulunan akademisyenler arasında Osmanlı ve Balkan tarihinin önemli isimleri yer almaktadır. Bunlardan bazılarının adları: Prof. Dr. Ayşe Nükhet Adıyeke, Doç. Dr. Armen Žarnoski, Prof. Dr. Ali Ahmetbeyoğlu, Doç. Dr. Agron İslami, Prof. Dr. Fahameddin Başar, Prof. Dr. Dragi Gjorgiev, Prof. Dr. Bilgin Aydın, Dr. Elma Koric, Prof. Dr. Gül Tokay, Kazım Hacımejliç, Prof. Dr. Haluk Selvi, Dr. Sedat Beslija, Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, Dr. Lejla Oener, Prof. Dr. Azmi Özcan, Dr. Dženita Sarač Rujanac, Prof. Dr. Levent Kayapınar, Prof. Dr. Bilgehan Pamuk, Prof. Dr. Yılmaz Kurt, Prof. Dr. Mehmet İpşirli ve Avusturyalı Osmanlı tarihçisi Prof. Dr. Geza Dávid gibi Macar akademisyenler yer almaktadır.
