Dr. Mustafa Öztop tarafından geliştirilen ve İslam dünyasındaki mevcut tıkanıklığı aşmayı hedefleyen “İnsanlık İttifakı” ile “Müslüman Devletler Teşkilatı” modeli, uluslararası sistemin Gazze gibi krizlerdeki eylemsizliğine karşı somut bir alternatif sunuyor. TRT bünyesinde editörlük yapan ve Suudi Arabistan dış politikası üzerine doktora derecesi bulunan Öztop, mevcut yapıların hantallığını vurgulayarak daha dinamik bir iş birliği zemini öneriyor.
Mevcut Örgütlerin “Hantallık” Sorunu ve 5 Temel Problem
Öztop; İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D-8 gibi mevcut yapıların, üye ülkeler arasındaki siyasi anlaşmazlıklar ve karar alma süreçlerindeki hantallık nedeniyle çözüm üretemediğini ifade etmektedir. Müslüman devletler arasındaki temel sorunları mezhepçilik, ırkçılık (etnik temelli sorunlar), siyasi otorite arayışı, sınıfsal iktidar mücadelesi ve sınır sorunları olmak üzere beş ana başlıkta toplayan Öztop, bu kronikleşmiş problemlerin birliği engellediğini savunmaktadır.
Çekirdek Model: Türkiye, Malezya ve Pakistan
Önerilen modelin merkezinde, aralarında mezhep, sınır veya etnik temelli kronik sorunların bulunmadığı Türkiye, Malezya ve Pakistan yer almaktadır. Öztop, bu yapının zamanla Endonezya, Katar ve Cezayir’in katılımıyla genişlediğini belirterek modelin şu avantajlarına dikkat çekmektedir:
- Hızlı Karar Alma: Geniş ve hantal yapılar yerine, ortak değerlere ve benzer tehdit algısına sahip ülkelerin oluşturduğu, aksiyon odaklı bir mekanizma.
- Toplumsal Destek: Seçim sistemine dayalı, halkın taleplerini ve Filistin hassasiyetini yönetim kademesine yansıtabilen bir yapı.
- Sürdürülebilirlik: Aktörlerden ve dönemlerden bağımsız, reaksiyoner değil; inşa edici (aksiyoner) bir iş birliği modeli.
“İnsanlık İttifakı” ile Küresel Vicdan Birliği
7 Ekim sonrası Gazze’de yaşananların meseleyi yalnızca Müslümanların değil, tüm insanlığın sorunu hâline getirdiğini belirten Öztop, “İnsanlık İttifakı” kavramının önemine vurgu yapmaktadır. Bu ittifak; İsrail’e karşı ilkeli bir duruş sergileyen ve Güney Afrika’nın başlattığı soykırım davasına müdahil olan İspanya, İrlanda ve Namibya gibi ülkeleri de kapsayan geniş bir vicdan hareketini temsil etmektedir.
“Türkiye, Modelin Lokomotifi Olmalıdır”
Türkiye’nin savunma sanayii ve askerî kapasitesindeki gelişimle İslam dünyasında doğal bir lider konumuna yükseldiğini ifade eden Öztop, “Türkiye tek başına her şeyi göğüsleyemez ancak bu modelin lokomotifi olabilir,” değerlendirmesinde bulunmaktadır. Trump sonrası dönemde ABD’nin “dünya jandarmalığı” rolünden çekilme eğilimi gösterdiğini ve bu durumun Müslüman ülkeler için kendi sistemlerini kurma noktasında tarihi bir fırsat sunduğunu kaydetmektedir.
Gelecek Vizyonu
“İnsanlık İttifakı” ve “Müslüman Devletler Teşkilatı” modelinin ütopik bir hayal olmadığını, aksine mevcut konjonktürde en gerçekçi çözüm yolu olduğunu savunan Öztop; bu yapının bir gün Türk Devletleri Teşkilatı ile entegre olarak Türkiye’nin öncülüğünde küresel bir denge unsuru hâline gelebileceğini öngörmektedir.
